Şanlıurfa Ulaşımında Geleceği Kurtaracak Vizyon: Altyapıda "Önce Kavşak" Modeli

ŞANLIURFA — Hızla büyüyen metropollerde kentsel hareketliliği doğru yönetmek, planlamanın ilk aşamasında atılacak vizyonel adımlara dayanır. Şanlıurfa, geçmişte başka şehirlerin yaşadığı altyapı krizlerini tekrarlamamak adına önemli bir şehircilik modelini gündemine almalıdır. Kent içi ulaşım aksları belirlenirken, güzergah üzerindeki köprülü kavşaklar ve üst geçitler, yerleşim yerlerinden ve konutlaşmadan önce inşa edilmek zorundadır.

Şanlıurfa’nın yeni imar alanlarında ve genişleyen ulaşım koridorlarında bu vizyonun uygulanması, şehri kronikleşen altyapı çilelerinden koruyacaktır. "Önce Kavşak ve Üst Geçit" modeli, neden hayati önem taşıyor? Uzmanlar ve şehir plancıları üç temel nedeni öne sürüyor:

1. Maliyet Katlanmaz, Kamu Kaynağı Korunur

Boş arazide yapılan bir kavşak inşaatı, binalar yükseldikten ve yer altına içme suyu, doğalgaz, elektrik, fiber hatları döşendikten sonra yapılacak bir inşaata göre kat kat daha ekonomik olur. Yerleşik alanda yapılan sonradan müdahaleler, mevcut altyapı hatlarının yerini değiştirme (deplase) gibi devasa ek maliyetler ve büyük bir zaman kaybı getirir. Altyapıyı önce tamamlamak, kamu kaynaklarının boşa harcanmasını önler.

2. Trafik Felç Olmaz, Vatandaş Mağdur Edilmez

Yerleşim başladıktan sonra ana arterlere neşter vurmaya çalışmak, şerit daraltmaları ve yol kapatmaları demektir. Vatandaş aylarca toz, toprak, gürültü ve kilometrelerce uzayan kuyruklarla mağdur edilir. Oysa yol ve kavşak önce bitirilirse, mahalle sakinleri evlerine taşındıkları ilk günden itibaren konforlu, kesintisiz ve akıcı bir ulaşımla tanışır.

3. Kamulaştırma Bedelleri Sıfırlanır, Belediye Bütçesi Rahatlatılır

Yapılaşma olmadan önce imar planlarında ayrılan kavşak ve üst geçit alanları, ileride belediyelerin karşısına çıkacak devasa kamulaştırma (istimlak) davalarının ve yüksek bütçeli ödemelerin önüne geçer. Bu alanlar kamunun elinde olduğu için, inşaat başladığında belediye bütçesi istimlak yükü altında ezilmez.

Antalya Örneği ve "Hata" Tartışması

Geçmişte hızlı büyüyen turizm ve metropol kentlerinden biri olan Antalya'nın tecrübesi bu durumun en somut örneğidir. Ancak buradaki temel ayrım şudur: Antalya, altyapıyı yerleşimden sonra yapmaya çalışarak hata yapmamıştır; aksine, bugün konforlu ulaşıma sahip olan ana arterlerini, yerleşimden ve turizm patlamasından önce vizyonel bir şekilde planlayıp inşa ederek büyük bir başarı örneği sergilemiştir.

Şanlıurfa’nın Karaköprü dikey büyüme aksı, yeni çevre yolları ve Buluntu Hoca Bulvarı gibi geleceğin ana omurgasını oluşturan güzergahlarda, bu "Önce Altyapı" başarısını örnek alarak ilerlemek gerekir. Geleceği öngören, yerleşimden önce altyapıyı tamamlayan vizyonel bir şehircilik, Şanlıurfa'nın hak ettiği konforlu ulaşımı kalıcı kılar.

#rehaajans #şanlıurfaaltyapı #şehircilikvizyonu #köprülükavşak #üstgeçit #şanlıurfaulaşım #akıllışehircilik #imarplanlaması #altyapıönce #antalyamodelii