Okumak Bir Hak Değil, Varlık ve Sorumluluk Ödevi

İnsan, kâinat sahnesine yalnızca gözlemci olarak değil, bu muazzam nizamın anlamını çözmekle yükümlü bir muhatap olarak adımlamıştır. Ancak modern dünyanın sığ labirentlerinde "okumak", çoğu zaman boş vakitleri değerlendirme faaliyeti, kişisel bir tercih ya da bireysel bir hak gibi ele alınıyor. Oysa hakikatin penceresinden bakıldığında okumak; ertelenemez bir zorunluluk, reddedilemez bir medeniyet sorumluluğudur.

Tarihin ve inançlar atlasının belirleyici kavşaklarına odaklandığımızda bu sorumluluğun sarsıcı derinliğini daha berrak görürüz. Yahudilere yüklenen temel prensip ilahi emirde "Öldürmeyeceksin" ifadesiyle adalet ve yaşam hakkını merkezine alırken; Hristiyanlığın ruhunda "Sev" çağrısı merhamet ve bağışlamayı ön plana çıkarır. İslâm’ın insanlığa ilahi ilk nidası ise tüm varoluş hiyerarşisini değiştirecek tek bir kelimeyle yankılanır: "Oku!"

Bu sıralama ve mesaj son derece manidardır. Canı korumak ve kalbe sevgiyi yerleştirmek şüphesiz kıymetlidir; fakat bilincin, idrakin ve hikmetin kapısını aralamadan ne sevgiyi doğru adrese yönlendirebilir ne de yaşamın kutsallığını tam manasıyla idrak edebiliriz. "Oku" emri, yalnızca sayfaları çevirmekten ibaret bir eylem değil; insanın kendi varlığını, yaratılışı ve hakikati kavrama mücadelesinin ilk adımıdır.

Kâinat, satırları galaksilerden, harfleri canlılardan ve noktaları atomlardan oluşan devasa bir kitaptır. Yıldızların seyrinden toprağın kokusuna, insanın iç dünyasındaki derinliklerden tarihin akışına kadar her detay incelikle yazılmış birer ayettir. Ancak kâinatın bu sessiz ve derin dilini çözümleyebilmek, onu anlamlandıracak zihni ve ruhi donanıma sahip olmayı gerektirir.

İşte kitap okumak, kâinatın dilini çözebilmek için ihtiyaç duyduğumuz alfebeyi bize kazandıran yegâne anahtardır. Kitaplar; zihnimizi keskinleştirir, ufkumuzu genişletir ve kâinat kütüphanesinde birer çırak gibi dolaşmamızı sağlar. Sayfalar arasında derinleşmeyen bir zihnin, yaratılışın muazzam mimarisini okuyabilmesi, varlığın özündeki hikmeti kavrayabilmesi mümkün değildir.

Bugün insanlık olarak karşı karşıya kaldığımız anlamsızlık krizlerinin, yüzeyselliğin ve ruhi çoraklığın temelinde, okumayı bir hobiye indirgememiz yatmaktadır. Oysa okumak; cehalete, sığlığa ve duyarsızlığa karşı girişilen en asil direniştir. Kendine, toplumuna ve yaratıcısına karşı sorumluluk taşıyan her birey için okumak bir lüks değil, ahlaki bir ödevdir.

Kâinatın eşsiz lisanını anlayabilmek, hayatı ve insanı doğru okuyabilmekten geçer. Ve bu yolculuk, elimize aldığımız her nitelikli kitapla yeniden başlar.

 

#MehmetKaradağ #KöşeYazısı #OkumakZorunluluktur #İlkEmirOku #KâinatıOkumak